Х.Бөхманд: Бурхан

Бурханд мөргөхдөө
Хөтөлж орсон алдаагаа
Алдчихдаг юм байна лай
Эрж ядахад минь
Энд байна гэх шиг
Бурхны алтан мутар намирдаг юм байна лай...

Гэртээ харихдаа
Дагуулж очсон оноогоо
Бас гээчихдэг юм байна лай
Дуудаж ядрахад минь
Тэнд байна гэх шиг
Ижий минь аав уруу дохидог юм байна лай...

Фукуока 2015.9.16

Х.Бөхманд: Болзоо

Гар гараа атгаж
Санаа санаагаараа нийлж
Болзлоо.

Уруул уруулаа эс хүрэлцүүлж 
Энгэр энгэрээ эс зөрүүлж
Болзлоо.

Уучлаарай
Хоёул болзохоо больё 
Хол ойрын хөтөл дээр
Хоёр уулзсан ч ганц үнэн үг
Чамаас алга аа...
Худал хэмээх " их гүрний гүнж" тантай
Хуримлах буян надад ч алга аа...

Бүрдэн 2006.8.28

Х.Бөхманд: Хань минь

Өргөн талын цэцэг
Энгэрээс чинь дэлгэрсэн мэт
Өндөр ууланд униар
Өөрөөс чинь сэхэгдсэн мэт
Өрөөлийн харцанд бүдрээгүй
Над уруу ирэх гэж л ирсэн
Ухаантай чи минь
Уул талтай хайр минь

Өндөр тэнгэрээс нар
Үгэнд чинь гэрлээ үйсэн мэт
Үүлэн цаанаас сар
Царайнд чинь өнгөө шингээсэн мэт
Өрөөлийн уруулд төөрөөгүй
Над уруу ирэх гэж л ирсэн
Сайхан чи минь
Сартай нартай хань минь

Улаанбаатар 2006.6.23
...

Х.Бөхманд: Үеийн хэдэн охиддоо

Хайрлаж явсан хэдэн охидынхоо
Хайр хайраараа тоглоцгоохыг нь
Харж л явна би...

Харцаа битгий эр болгон дээр сүвлэ ээ
Хараагаа алдаж та нар өөдрөг явж эс чадна.
" Хань"-уудын чинь зүү шиг хайр нүдгүй юм шүү

Дэрвэж байгаа санаагаа хүн болгонд битгий унага ээ
Дүрсгүйтэхээр та нар ухаарч эс чадна.
" Нөхөрүүдийн" чинь дарь шиг хайр зүггүй юм шүү

Үерхэж явсан хэдэн охидынхоо
Үйлийн үрээ эдэлцгээхийг нь
Харж л зовно би...
...

Х.Бөхманд:Хоёр зүгийн улирал

- Б.Д- д зориулсав

Хойноос салхи гардаг бий
Худал үнэнээр исгэрдэг ч бий
Урдаас салхи гардаг ч бий
Уул голоор нь тэнэдэг ч бий
Хойноос үүл нэдийдэг ч бий
Орон гаран бүжиглэдэг ч бий
Урдаас үүл нүүдэг ч бий
Өвөл зуны өнгөтэй ч бий
Ард нүрсэн бороо
Энгэрт дусалдаг хором бий
Энгэрт лавсласан цас
Ард уярдаг ором бий
Арын цэцэг энгэрт зулгардаг ч бий
Энгэрийн ногоо ард хагдардаг ч бий
Арын манан энгэрт алдардаг ч бий
Энгэрийн агаар ард холилддог ч бий
Сараа зүүдэлсэн нар
Ард манддаг ч бий
Нараасаа нуусан сар
Энгэрт тэргэлшдэг ч бий
Тайвангаараа бус дэлхийдээ
Тааралдмагцаа үерхэх эрх чөлөө ман...

Х.Бөхманд: Гарчиггүй

Сонсоод урамшсан гэхээр
Чих дэлдийсэндээ
Буруудах шиг

Үзээд үерхсэн гэхээр
Нүд бүлтийж харсандаа
Буруудах шиг

Үнэсээд хайрласан гэхээр
Ам хэвтээ ургасандаа
Буруудах шиг

Өнгөрснийг нь мэдээгүй тэвэрсэн гэхээр
Бие босоо яваадаа 
Буруудах шиг

Үхээд л салъя гэхээр
Амьд яваадаа 
Буруудах шиг

Үргээд явчихна гэхээр
Үнэнээ хэлээгүй минь
Зөв шиг ээ

2006.11.20
...

Х.Бөхманд: Илүүдэх эс илүүдэхийн шүлэг

Басаж жимийх харцанд чинь нүд хорсоно
Бадаг мөрөөр тэрлэсэн ч ойлгомооргүй чамд
Санаа илүүднэ

Бархирч ярих үгэнд чинь чих түжирнэ
Байн байн зөрүүлсэн ч ажиарахааргүй чамд
Ухаан илүүднэ

Алганд чинь цэцэг дэлбээлсэн ч
Зүгээр суумааргүй чамд
Хайр илүүднэ

Энгэрээс чинь сүү үнэртсэн ч
Хөхөх уруул хүрдэггүй чамд
Үр илүүднэ

Илүүднэ
илүүднэ
илүүдэхгүй

Эхэлж ургасан амь
Эцэслэж шингэх үхэл
Чамд илүүдэхгүй

Үнэн гэдэг яг байхгүй
үнэн үг л
Үнэн чамд илүүдэхгүй

2006.11.19

...

Х.Бөхманд: Үхэр

Санахдаа
Бие биендээ ортол мөөрөлдөнө
Салахдаа
Бие биенээ үргээсээр мөргөлдөнө

Бодоход
Үхлийг хамтдаа
Зайлуулж мөргөлдсөөр байх...
Үхэл ч тэднийг
Мөргөж алсаар байх...

Бүрдэн 2006.8.13

Х.Бөхманд: Шүлгэндээ зориулсан шүлэг

Шүлгээ би өсгөнө
Шүлэгчийн морийг шүлэгч
Унах болтол өсгөнө
Сүсэглэхийн эрхэнд
Бурхдын өвөр дээр тоглуулж өсгөнө

Ард түмнийх болж баян өснө...

Шүлгээ би өсгөнө
Шүлэгчийн талыг шүлэгч
Туулж барахгүй болтол өсгөнө
Тоотой цэцгийн үндэс бүхэн дээр сүлжиж
Тоогүй дэлгэрүүлж өсгөнө

Газрынх болж үндэслэж өснө...

Шүлгээ би өсгөнө
Шүлэгчийн шүтээнд шүлэгч
Мөргөн мөргөтөл өсгөнө
Шүлэгчээс шүлэгч дамжин
Сүүгээр ургаж сүүгээр зулгарах болтол өсгөнө

Тэнгэрийнх болж өндөр өснө...

Шүлгээ би өсгөнө
Шүлэгчийн эх орноос шүлэгч
Түрэмгий явтал өсгөнө
Дэргэд минь тургих адууныхаа
Дэл нуруун дээр эрх...

Х.Бөхманд: Үерхэж бичсэн шүлэг

- D-д зориулав

Тунгалаг туйлынхаа ус шиг
Мэлмэрэх хоёр нүдний чинь гэрэл гэгээнд 
Дуулим хорвоо зөөлрөх шиг болохоор нь
Дурлал хайраараа чамд унасан нь үнэн ээ...
Үүрийн туяатай урган бодолд минь гэгээрэх
Үдшийн бүрийтэй буун зүүдэнд минь хонох
Өндөр тэнгэртэйгээ уужран үгээ хэлэх
Үсээ хүртэл Монголынхоо салхиар хагалах
Амраг минь чи...
Уулын цаад дахь цэцэг
Инээдэд чинь сарны туяа сувдрах
Илбэх харцанд чинь одод бүхнээрээ түгэх
Итгэл хүслийн хоёр гараа дэлгэн над уруу ирэх
Санасан бүсгүй минь чи -
Салхины наашлах үзүүр
Хагацахын дайтай навчис шиг нулимсаа унагаах
Арилгахын дайтай...